"எல்லா சாலைகளும் ரோமுக்கே செல்கின்றன" என்ற பழமொழி இன்றும் உலகெங்கும் புழங்குகிறது. டைபர் நதிக்கரையில் ஏழு குன்றுகளுக்கு நடுவே உருவான ஒரு சிறிய நகரம், பிரிட்டனிலிருந்து எகிப்து வரையும், ஸ்பெயினிலிருந்து மெசபடோமியா வரையும் பரவிய பேரரசாக எப்படி மாறியது? பிறகு அந்தப் பேரரசு ஏன் சிதைந்தது? இதுதான் உலக வரலாற்றின் மிகப் பெரிய கதைகளில் ஒன்று.
நகரத்திலிருந்து குடியரசு வரை
மரபுக் கதைகளின்படி, ரோமுலஸ், ரீமஸ் என்ற இரட்டைச் சகோதரர்கள் கி.மு. 753-இல் ரோம் நகரை நிறுவினர். இது பெரும்பாலும் புராணக் கதை என்றே வரலாற்றாசிரியர்கள் கருதுகின்றனர்; ஆனால் அந்தக் காலகட்டத்தில் அங்கே குடியிருப்புகள் உருவானதற்குத் தொல்லியல் சான்றுகள் உள்ளன. தொடக்கத்தில் மன்னர்கள் ஆண்ட ரோம், கி.மு. சுமார் 509-இல் மன்னராட்சியைத் தூக்கி எறிந்து குடியரசாக மாறியது. ஆண்டுதோறும் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட இரண்டு "கான்சல்கள்", செல்வாக்கு மிக்க செனட் அவை ஆகியவை நாட்டை நிர்வகித்தன.
கார்த்தேஜுடன் நடந்த பியூனிக் போர்கள் ரோமின் தலைவிதியை மாற்றின. யானைகளுடன் ஆல்ப்ஸ் மலையைக் கடந்து வந்த ஹன்னிபாலின் படையெடுப்பு ரோமை நடுங்க வைத்தாலும், இறுதியில் கி.மு. 146-இல் கார்த்தேஜ் அழிக்கப்பட்டது. மத்தியதரைக் கடல் கிட்டத்தட்ட "ரோமின் ஏரி" ஆனது.
ஜூலியஸ் சீசரும் அகஸ்டஸும்
வெற்றிகள் செல்வத்தைக் கொண்டு வந்தன; அதோடு உள்நாட்டுப் பூசல்களையும். கால் (இன்றைய பிரான்ஸ்) பகுதியை வென்ற ஜூலியஸ் சீசர், கி.மு. 49-இல் ரூபிகான் நதியைக் கடந்து உள்நாட்டுப் போரைத் தொடங்கி, சர்வாதிகாரியானார். கி.மு. 44 மார்ச் 15 அன்று செனட் உறுப்பினர்கள் அவரைக் கொலை செய்தனர். அதன் பிறகு நடந்த அதிகாரப் போட்டியில் வென்றவர் சீசரின் வளர்ப்பு மகன் ஆக்டேவியன். கி.மு. 27-இல் அவர் "அகஸ்டஸ்" என்ற பட்டத்துடன் ரோமின் முதல் பேரரசர் ஆனார். குடியரசின் வடிவம் பெயரளவில் தொடர்ந்தாலும், உண்மையான அதிகாரம் ஒருவர் கையில் குவிந்தது.
"ரோமானிய அமைதி"யின் பொற்காலம்
அகஸ்டஸ் முதல் சுமார் இரண்டு நூற்றாண்டுகள் "பாக்ஸ் ரோமானா" (ரோமானிய அமைதி) என்று அழைக்கப்படுகின்றன. இக்காலத்தில் பேரரசு தன் உச்சத்தை எட்டியது. அதன் அடையாளங்களாக நிற்பவை:
- ஆயிரக்கணக்கான கிலோமீட்டர் நீளமுள்ள கல் சாலைகள் மற்றும் நகரங்களுக்குத் தண்ணீர் கொண்டு சென்ற நீர்வழிப் பாலங்கள் (அக்வடக்ட்கள்)
- கொலோசியம், பான்தியன் போன்ற பிரம்மாண்டக் கட்டடங்கள்; கான்கிரீட்டின் புத்திசாலித்தனமான பயன்பாடு
- இன்றைய பல நாடுகளின் சட்ட அமைப்புகளுக்கு அடித்தளமான ரோமானியச் சட்டம்
- பிரெஞ்சு, ஸ்பானிஷ், இத்தாலியன், போர்த்துகீசிய மொழிகளுக்குத் தாயான லத்தீன்
நெருக்கடியும் பிளவும்
மூன்றாம் நூற்றாண்டில் பேரரசு கடும் நெருக்கடியைச் சந்தித்தது. சில தசாப்தங்களுக்குள் இருபதுக்கும் மேற்பட்ட பேரரசர்கள் மாறினர்; பலர் கொலை செய்யப்பட்டனர். பணவீக்கம், கொள்ளைநோய், எல்லைப் போர்கள் ஆகியவை பேரரசை வாட்டின. பேரரசர் டயோக்ளீஷியன் நிர்வாகத்தைப் பிரித்து ஒழுங்குபடுத்தினார். பின்னர் கான்ஸ்டன்டைன் கிறிஸ்தவ மதத்தை ஆதரித்து, பைசான்டியம் நகரில் "கான்ஸ்டான்டிநோபிள்" என்ற புதிய தலைநகரை உருவாக்கினார். கி.பி. 395-இல் பேரரசர் தியோடோசியஸின் மறைவுக்குப் பின் பேரரசு நிரந்தரமாகக் கிழக்கு, மேற்கு எனப் பிரிந்தது.
படையும் குடியுரிமையும்
ரோமின் வெற்றிக்குப் பின்னால் இருந்த முக்கிய சக்தி அதன் "லீஜியன்" படைப்பிரிவுகள். கடும் பயிற்சி, கட்டுப்பாடு, ஒவ்வொரு இரவும் முகாமைச் சுற்றி அகழி தோண்டும் ஒழுங்கு ஆகியவை அவற்றை அக்காலத்தின் மிகச் சிறந்த படையாக மாற்றின. வென்ற பகுதிகளின் மக்களுக்குப் படிப்படியாக ரோமானியக் குடியுரிமை வழங்கியதும் பேரரசை ஒன்றிணைத்தது. கி.பி. 212-இல் பேரரசர் கரக்கல்லா பேரரசின் ஏறக்குறைய அனைத்துச் சுதந்திர ஆண்களுக்கும் குடியுரிமை அளித்தார். அதே சமயம், ரோமின் செழிப்பு அடிமை உழைப்பின் மீதும் கட்டப்பட்டிருந்தது என்பதை மறக்க முடியாது; கி.மு. 73-இல் ஸ்பார்டகஸ் தலைமையில் நடந்த அடிமைகள் கிளர்ச்சி இன்றும் விடுதலைப் போராட்டத்தின் சின்னமாக நினைவுகூரப்படுகிறது.
மேற்கின் வீழ்ச்சி
கி.பி. 410-இல் அலரிக் தலைமையிலான விசிகோத்கள் ரோம் நகரைக் கொள்ளையடித்தனர்; எட்டு நூற்றாண்டுகளில் முதல் முறையாக நகரம் அந்நியர் கையில் விழுந்தது. 455-இல் வேண்டல்களும் அதையே செய்தனர். இறுதியாக கி.பி. 476-இல் ஜெர்மானியத் தளபதி ஓடோவாசர், சிறுவனான கடைசி மேற்குப் பேரரசர் ரோமுலஸ் அகஸ்டுலஸைப் பதவியிலிருந்து அகற்றினார். இதுவே மேற்கு ரோமப் பேரரசின் "முடிவு" எனப் பரவலாகக் கொள்ளப்படுகிறது.
ஆனால் இன்றைய வரலாற்றாசிரியர்கள் 476-ஐ ஒரு வசதியான அடையாள ஆண்டாகவே பார்க்கின்றனர். வீழ்ச்சி ஒரே நாளில் நடக்கவில்லை; பல தலைமுறைகளாக நடந்த மெதுவான மாற்றம் அது. உள்நாட்டு அரசியல் குழப்பம், பொருளாதாரச் சுமை, அதிகப்படியான நிலப்பரப்பு, எல்லையில் குடியேறிய மக்களின் அழுத்தம் எனப் பல காரணங்கள் முன்வைக்கப்படுகின்றன; எந்தக் காரணம் முதன்மையானது என்பதில் இன்னும் விவாதம் தொடர்கிறது.
முடியாத மரபு
மேற்குப் பகுதி வீழ்ந்தாலும், கிழக்கு ரோமப் பேரரசு "பைசான்டியப் பேரரசு" என்ற பெயரில் 1453-இல் ஓட்டோமான் துருக்கியர் கான்ஸ்டான்டிநோபிளைக் கைப்பற்றும் வரை ஆயிரம் ஆண்டுகள் நீடித்தது. இன்று நாம் பயன்படுத்தும் நாள்காட்டி மாதங்களின் பெயர்கள், "செனட்", "குடியரசு" போன்ற அரசியல் சொற்கள், வளைவுகளும் குவிமாடங்களும் கொண்ட கட்டடக் கலை என எங்கும் ரோமின் தடம் தெரிகிறது. ஒரு பேரரசு வீழலாம்; ஆனால் அது விட்டுச் சென்ற கருத்துகள் நூற்றாண்டுகள் கடந்தும் வாழ்கின்றன என்பதற்கு ரோமே சிறந்த சான்று.
